Çocuğumun dürtüsel olup olmadığını evde nasıl anlarım?

Konuşurken sürekli söz kesme, oynanan oyunlarda sırasını beklemede aşırı öfkelenme veya tehlikeli bir şey yapmadan önce bir saniye bile durup düşünmeme eylemleri en yaygın dürtüsellik işaretleridir.

Dürtüsellik ve DEHB bir arada görülür mü?

Evet, bir arada görülebilir ama her zaman bu şekilde olmaz.

Dürtüselliği arttıran şeyler nelerdir?

Özellikle ani hareket eden, ani değişen, yanıp sönen oyuncaklar ve her türlü ekran dürtüselliği tetikler. Aynı zamanda çocuğun yaşadığı ve yönetemediği yüksek kaygı da dürtüselliği olumsuz etkiler.

Çocuğunuz Neden Beklemekte Zorlanıyor? Dürtüselliğin Altında Yatan Gerçekler!

Çocuklarda görülen dürtüselliğin ergoterapi bakış açısıyla nedenlerini, görülme sıklığını, DEHB ile olan farkını ve uygulanan ergoterapi müdahalelerini keşfedin.

Çocuğunuz sürekli sözünüzü kesiyor, sırasını beklemekte zorlanıyor veya bir hareketin sonucunu düşünmeden mi eyleme geçiyor? Ergoterapi bakış açısıyla dürtüsellik, çoğu zaman bir şımarıklık veya davranış probleminden ziyade; sinir sisteminin çevresel ve bedensel uyaranları doğru işleyememesinden kaynaklanan bir regülasyon (düzenlenme) zorluğudur. Denge arayışı veya bedensel farkındalık eksikliği çocukları ani hareket etmeye yönlendirebilir.

Görülme Sıklığı ve Ortaya Çıkışı

Günümüzde çocukların yaklaşık %10-15'inde sınırları zorlayan boyutta dürtüsellik gözlemlenmektedir. Özellikle okul çağının başlamasıyla birlikte, sırasını bekleyememe ve sınıf içi kurallara uymada zorlanma şeklinde daha görünür hale gelir.

DEHB ve Dürtüsellik Arasındaki Fark

Dürtüsellik sıklıkla Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile birlikte görülse de, ikisi birbirinden oldukça farklıdır. DEHB genel olarak dikkati sürdürememe ve aşırı hareketlilik (motor huzursuzluk) temeline dayanırken; dürtüsellik daha çok "eyleme geçmeden önce düşünememe", riskleri hesaplayamama ve anlık doyum arayışıyla ilgilidir. Özetle: Her DEHB'li çocuk dürtüsel olmadığı gibi, her dürtüsel çocuğun da DEHB'si yoktur.

Ergoterapi Müdahaleleri ve Seans İçerikleri

Ergoterapi dürtüsel çocukların sakinleşmelerini, yavaşlamalarını, harekete geçmeden veya tepki vermeden önce düşünme mekanizmalarını kullanmalarını amaçlar. Seanslarımızda detaylı değerlendirme ile eşlik eden diğer zorlukları saptarız. Sadece duyusal sistemlerini (duyu bütünleme) değil, kapsamlı stratejilerle sinir sistemini regülasyon, dikkat ve yürütücü işlevler gibi pek çok yönden güçlendiriyoruz:

Duyu Bütünleme ve Regülasyon: Vestibüler (hareket) veya proprioseptif (derin duyu) uyaranlar ile sinir sistemini düzenlenir ve çocuğun bedensel farkındalığı artırılır.
Bilişsel Stratejiler: Oyun temelli aktivitelerle "bekleme, sıra alma ve kurallara uyma" gibi bilişsel beceriler geliştirilir; "dur ve düşün" sistemi aktif edilir.
Problem Çözme Becerileri: Planlama gerektiren motor beceri parkurları kurularak olayların sebep ve sonuçlarını öngörebilmeleri için senaryolar çalışılır.
Günlük Yaşam Uyarlamaları: Hem evde hem de okul ortamında dürtü kontrolünü destekleyecek rutin oluşturma ve zaman yönetimi gibi aktivite düzenlemeleri ebeveynlerle işbirliği yapılarak gerçekleştirilir.